Trong bối cảnh chuyển đổi số đang trở thành “mệnh lệnh” từ thực tiễn, việc ứng dụng trí tuệ nhân tạo (AI) mà điển hình là ChatGPT đang mở ra một chương mới cho công tác tư pháp. Tuy nhiên, ranh giới giữa sự đột phá công nghệ và các quy tắc bảo mật nghiệp vụ chính là bài toán mà mỗi cán bộ Kiểm sát cần lời giải thấu đáo.

Bước ngoặt từ những "cú click" chuột

Sự xuất hiện của ChatGPT đã mang đến một làn gió mới trong công tác nghiên cứu tại nhiều đơn vị. Với khả năng xử lý ngôn ngữ tự nhiên vượt trội, công cụ này đang trở thành một "Trợ lý ảo" đắc lực. Từ việc tổng hợp nhanh danh mục các văn bản hướng dẫn nghiệp vụ, gợi ý cấu trúc báo cáo chuyên đề, cho đến việc hỗ trợ cán bộ trẻ xây dựng các tình huống giả định để rèn luyện tư duy pháp lý,... AI đã chứng minh được hiệu quả trong việc tối ưu hóa thời gian và nâng cao chất lượng công việc.

"Lá chắn" bảo mật và giới hạn của công nghệ

Dù tiện ích là không thể phủ nhận tuy nhiên việc sử dụng AI không thể tùy tiện. Để việc ứng dụng đạt hiệu quả và bảo đảm an toàn thông tin với đặc thù của ngành Kiểm sát cần nhận thức rõ ràng giới hạn sử dụng và tuân thủ nghiêm quy định bảo mật. Một số vấn đề cần đặc biệt lưu ý gồm:

Thứ nhất, cần xác định AI chỉ là công cụ hỗ trợ, không phải là chủ thể quyết định. Tuyệt đối không "thật hóa" dữ liệu. Việc đưa thông tin chi tiết về vụ án, bị can lên không gian mạng thông qua AI là kẽ hở nguy hiểm dẫn đến lộ lọt thông tin.

Thứ hai, ChatGPT có thể "thông minh" nhưng không thể thay thế tính chính xác tuyệt đối của văn bản pháp luật hiện hành. Mọi kết quả từ AI phải được kiểm chứng lại bằng "giấy trắng mực đen" từ các nguồn chính thống.

“Hiểu đúng - Làm đúng - Bảo mật đúng”

Bản lĩnh con người là quyết định

Xét cho cùng, công nghệ dù hiện đại đến đâu cũng không thể thay thế được bản lĩnh chính trị, đạo đức nghề nghiệp và kinh nghiệm thực tế của người Kiểm sát viên. Việc áp dụng pháp luật là một quá trình phân tích tổng hòa các chứng cứ, tình tiết và nhiều vấn đề khác mà không thuật toán nào có thể thấu cảm được. Lạm dụng công nghệ sẽ dẫn đến sự lệ thuộc về tư duy, làm mòn đi tính phản biện - vốn là vũ khí sắc bén của người cán bộ Kiểm sát trong cuộc đấu tranh phòng, chống tội phạm.

Ứng dụng AI là xu thế tất yếu để xây dựng một ngành Kiểm sát hiện đại, chuyên nghiệp. Nhưng trong cuộc chơi công nghệ này, con người phải luôn là người cầm lái. Kết hợp trí tuệ nhân tạo với trí tuệ, bản lĩnh của Kiểm sát viên chính là chìa khóa để bảo đảm tính khách quan, công bằng và thượng tôn pháp luật trong kỷ nguyên số.