Theo Quy chế công tác kiểm sát thi hành án dân sự, thi hành án hành chính ban hành kèm theo Quyết định số 810/QĐ-VKSTC ngày 20/12/2016 của Viện kiểm sát nhân dân tối cao, khảo sát hiện trạng tài sản không phải là hoạt động bắt buộc Kiểm sát viên phải tham gia cùng Chấp hành viên, cũng không phải là phương thức kiểm sát thi hành án dân sự được quy định tại Chương III của Quy chế. Tuy nhiên, thực tiễn cho thấy, để kiểm sát tốt việc áp dụng các biện pháp bảo đảm thi hành án như tạm giữ tài sản, tạm dừng việc đăng ký, chuyển dịch, thay đổi hiện trạng về tài sản….; việc áp dụng các biện pháp cưỡng chế thi hành án; các hoạt động thẩm định giá hoặc bán đấu giá tài sản, thực hiện tốt quyền yêu cầu, quyền kháng nghị, kiến nghị đối với Tòa án, Cơ quan thi hành án dân sự, tăng cường phối hợp, tham gia hoạt động khảo sát hiện trạng tài sản cùng Chấp hành viên sẽ giúp Kiểm sát viên nắm được tình hình thực tế của tài sản, trên cơ sở đó, nâng cao chất lượng thực hiện các nhiệm vụ kiểm sát sau này đối với việc xử lý tài sản. 

            Hình ảnh Kiểm sát viên phối hợp cùng Chấp hành viên tiến hành khảo sát hiện trạng tài sản tại Công ty Sản xuất Thép Úc SSE, phường Hồng An, thành phố Hải Phòng

Qua thực tiễn thực hiện nhiệm vụ chung, trong đó có hoạt động khảo sát tài sản, người viết tự tổng kết được một số khó khăn, vướng mắc và mạnh dạn đưa ra các giải pháp như sau:

- Khi xuống hiện trường nơi có tài sản, tiềm ẩn nhiều nguy cơ mất an toàn như các nhà xưởng đã lâu không còn hoạt động sử dụng, mái tôn, tường bị lật, vỡ, có nguy cơ bị rơi, đổ, hệ thống điện, hồ nước ngầm không được bảo trì, mất biển cảnh báo hoặc bị che phủ bởi nhiều vật dụng, bụi đất … Kiểm sát viên, Chấp hành viên cần chú ý quan sát, hỏi và nghe theo hướng dẫn của người đang có trách nhiệm bảo vệ, trông coi, thông thuộc địa hình để bảo đảm an toàn khi tiến hành khảo sát tài sản.

Hình ảnh mái tôn bị vỡ, treo trên cao tiềm ẩn nhiều nguy cơ mất an toàn

- Đối với các tài sản là thiết bị kỹ thuật với nhiều tên gọi, thông số kỹ thuật đặc thù, đòi hỏi phải có người có trình độ chuyên môn về kỹ thuật chuyên ngành mới hiểu, nắm bắt được thông tin. Do đó trước khi tiến hành khảo sát tài sản, Kiểm sát viên cần phối hợp, trao đổi với Chấp hành viên để liên hệ với người phải thi hành án hoặc người được thi hành án để cử cán bộ kỹ thuật có chuyên môn phối hợp cùng trong quá trình khảo sát hiện trạng tài sản.

Hình ảnh các thiết bị trong dây chuyền cán thép

- Đối với các tài sản thuộc hệ thống ngầm hoặc đặt ở trên cao, không có khả năng quan sát, cần ghi rõ trong Biên bản khảo sát như: bơm dầu bôi trơn con lăn: sát trần áp mái, hay hệ thế cáp ngầm đặt ngầm dưới đất nên không kiểm tra được.

- Đối với các tài sản thuộc sở hữu chung hoặc có nguy cơ xảy ra tranh chấp (tài sản được thế chấp cho hai ngân hàng), cần đo đạc cụ thể thông số kỹ thuật, xác định chính xác trên thực địa phần tài sản cần thi hành án theo Bản án/ Quyết định của Toà án.

Một số kinh nghiệm nêu trên đã được cá nhân người viết áp dụng hiệu quả trong nhiều tình huống thực tiễn khảo sát hiện trạng tài sản, vừa bảo đảm tính an toàn, vừa giúp kiểm tra, đánh giá được số lượng, hiện trạng thực tế của tài sản, là kỹ năng cần thiết đối với Kiểm sát viên tiến hành xác minh tài sản trong công tác thi hành án dân sự. Tác giả chia sẻ những kinh nghiệm này với đồng nghiệp với hy vọng sẽ nhân rộng được giải pháp để nâng cao chất lượng công tác, rất mong nhận được góp ý, trao đổi của các đồng chí./.

Trịnh Thị Nhật Huyền – Kiểm sát viên VKSND khu vực 3 – Hải Phòng