Gần đây có nhiều vụ tai nạn giao thông va chạm giữa phương tiện tham gia giao thông là xe mô tô, ô tô với  xe ô tô dừng đỗ tại nơi quy định không được dừng đỗ như: bên trái đường một chiều, trên đoạn đường cong hoặc gần đầu dốc mà tầm nhìn bị che  khuất, trên cầu, gầm cầu vượt (trừ những nơi cho phép dừng , đỗ xe) trên phần đường dành cho người đi bộ qua đường, nơi đường giao nhau và trong phạm vi 5m tính từ mép đường giao nhau, điểm đón trả khách vv… gây hậu quả chết người, thiệt hại lớn về sức khỏe, tài sản. Trong quá trình giải quyết có nhiều quan điểm khác nhau về trách nhiệm pháp lý của người dừng đỗ xe gây hậu quả nghiêm trọng.

(Ảnh minh hoạ)

Ví dụ cụ thể: Khoảng 14 giờ 10 phút, ngày 19/01/2026, tại Km81 + 600, quốc lộ 37 thuộc địa phận Tổ dân phố A, phường C, thành phố H, anh Lương Văn G có giấy phép lái xe mô tô hạng A1, điều khiển xe mô tô biển kiểm soát: 17B4-752.61,trên 100 phân khối phía sau chở chị: Nguyễn Thị P lưu thông theo hướng phường C đi Cầu Bình, không chú ý quan sát, không giảm tốc độ khi có chướng ngại vật trên đường (vi phạm quy định điểm b khoản 3 Điều 12 Luật Trật tự, An toàn Giao thông đường bộ số 36/2024/QH15 ngày 27/6/2024) dẫn đến ốp nhựa mặt nạ đầu xe mô tô biển kiểm soát 17B4-752.61 đã va chạm với mặt ngoài, phía sau chắn bùn hàng bánh sau cùng bên trái xe ô tô biển kiểm soát 34C-410.79 do anh Vũ Đình N điều khiển đang đỗ tại lề đường bên phải. Hậu quả chị Nguyễn Thị P tử vong tại hiện trường, anh Lương Văn G bị thương phải đi cấp cứu. Xe ô tô và xe máy bị hư hỏng.

Trong vụ án trên, hành vi của Lương Văn G tham gia giao thông đường bộ đã vi phạm quy định về an toàn giao thông đường bộ (không chú ý quan sát, không giảm tốc độ khi có chướng ngại vật trên đường vi phạm quy định điểm b khoản 3 Điều 12 Luật Trật tự, An toàn Giao thông đường bộ làm chết 01 người, gây thiệt hại về tài sản nên đủ yếu tố cấu thành tội “Vi phạm quy định về tham gia giao thông đường bộ” quy định tại khoản 1 Điều 260 Bộ luật Hình sự. Vì vậy, có đủ căn cứ để khởi tố vụ án về tội Vi phạm quy định về tham gia giao thông đường bộ, quy định tại khoản 1 Điều 260 Bộ luật hình sự.

Đối với hành vi đỗ xe của Vũ Đình N có cấu thành tội Vi phạm quy định về tham gia giao thông đường bộ hay không, hiện nay có 2 quan điểm như sau:

Quan điểm thứ nhất: Xe ô tô đang đỗ không phải là nguyên nhân gây ra vụ tai nạn trên, đây là quốc lộ, đường rộng 15m, tầm nhìn không bị hạn chế, Lương Văn G hoàn toàn có thể xử lý được nếu đi đúng tốc độ. Nguyên nhân chính dẫn đến hậu quả là do lỗi của G. Xe ô tô đỗ sai chỉ bị xử phạt vi phạm hành chính.

Quan điểm thứ 2: Xe ô tô đỗ ngay góc cua, vị trí lối mở che khuất tầm nhìn, G đi thẳng đã chú ý quan sát người từ đường giao nhau đi qua, nhưng do anh Vũ Đình N điều khiển xe ô tô đỗ ở vị trí cách đường giao nhau 3,3m  đã đỗ xe ở vị trí cấm đỗ, vi phạm  điểm h khoản 4 Điều 18 Luật Trật tự, An toàn Giao thông đường bộ,   là một trong các nguyên nhân  dẫn đến xe mô tô của G  va chạm  vào phía sau xe của N bật ra khiến chị P ngã văng xuống đường chết do chấn thương sọ não, G cũng bị thương tỷ lệ 68%.

Quan điểm của tác giả: Hành vi dừng, đỗ xe ở những nơi đường giao nhau hoặc ở những nơi pháp luật cấm, nếu không gây thiệt hại đến tính mạng, sức khoẻ, tài sản thì thường xử lý hành chính. Nhưng hành vi của N đỗ xe ô tô ở khu vực cấm dừng đỗ, theo quy định tại đường giao nhau phải cách 5m  tính từ mép đường giao nhau nên hành vi trên vi phạm quy định tại điểm h, khoản 4, Điều 18 Luật Trật tự, An toàn Giao thông đường bộ. N lại không cảnh báo nguy hiểm là một trong các nguyên nhân gây nguy hiểm khiến G không kịp xử lý xe mô tô đâm trực tiếp vào phía sau xe ô tô của N, làm cho chị Ph ngồi phía sau xe N bật ra ngã và chết, N bị thương tích nặng. Như vậy việc đỗ xe ở khu vực cấm có mối quan hệ nhân quả với hành vi lái xe mô tô của G gần đường giao nhau, che khuất tầm nhìn, đây là khu vực cảnh báo nguy hiểm, yêu cầu về quan sát cao. Việc đỗ xe sai quy định đã làm hạn chế tầm nhìn của Lương Văn G, làm G không phát hiện được tình huống giao thông để xử lý. Nếu không đỗ sai, G có điều kiện quan sát hơn, khả năng tránh được tai nạn hoặc giảm hậu quả.

Mọi trường hợp tham gia giao thông đều phải tuân thủ luật giao thông đường bộ, nhất là vi phạm điều cấm của pháp luật, biết rõ mà vẫn  cho rằng hậu quả không xẩy ra  tai nạn nhưng thực tế vẫn xẩy ra hậu quả nghiêm trọng thì  phải chịu trách nhiệm hình sự.

Hành vi đỗ xe không đúng quy định tại nơi đường giao nhau của N đã trực tiếp làm hạn chế tầm nhìn, là một trong những nguyên nhân dẫn đến Lương Văn G điều khiển xe mô tô không kịp xử lý nên đã điều khiển xe mô tô va chạm vào phía sau xe ô tô gây tai nạn chết người và bản thân bị thương. Như vậy cần thiết phải khởi  tố đối với cả G và N là có căn cứ.