I. Đặt vấn đề

Trong bối cảnh cuộc Cách mạng công nghiệp lần thứ tư diễn ra mạnh mẽ, công nghệ số và đổi mới sáng tạo đã trở thành động lực then chốt thúc đẩy phát triển kinh tế – xã hội, nâng cao hiệu lực, hiệu quả quản lý nhà nước và chất lượng phục vụ người dân. Đối với các cơ quan nhà nước nói chung và các cơ quan tiến hành tố tụng nói riêng, việc phát triển, ứng dụng và đổi mới sáng tạo công nghệ số không chỉ là yêu cầu khách quan mà còn là nhiệm vụ mang tính chiến lược, lâu dài.

Ảnh minh hoạ

Thực tiễn cho thấy, chuyển đổi số nếu được triển khai đồng bộ, bài bản sẽ góp phần đổi mới phương thức làm việc, nâng cao tính công khai, minh bạch, chuẩn hóa quy trình nghiệp vụ, tiết kiệm thời gian, chi phí và từng bước xây dựng nền hành chính, tư pháp hiện đại.

II. Vai trò của công nghệ số và đổi mới sáng tạo trong hoạt động nghiệp vụ

1. Nâng cao hiệu quả quản lý, điều hành

Ứng dụng công nghệ số giúp lãnh đạo các đơn vị kịp thời nắm bắt thông tin, theo dõi tiến độ xử lý công việc thông qua các hệ thống quản lý văn bản, điều hành tác nghiệp, cơ sở dữ liệu điện tử. Việc số hóa hồ sơ, tài liệu tạo điều kiện cho công tác lưu trữ, tra cứu, thống kê được thực hiện nhanh chóng, chính xác, hạn chế sai sót do phương thức thủ công truyền thống.

2. Chuẩn hóa và hiện đại hóa quy trình nghiệp vụ

Công nghệ số cho phép xây dựng các quy trình nghiệp vụ điện tử, bảo đảm tính thống nhất, chặt chẽ và tuân thủ pháp luật. Việc ứng dụng các phần mềm chuyên ngành, chữ ký số, hồ sơ điện tử giúp giảm thiểu thủ tục trung gian, tăng tính liên thông giữa các cơ quan, đơn vị có liên quan, đáp ứng yêu cầu cải cách hành chính và cải cách tư pháp trong tình hình mới.

3. Tăng cường tính công khai, minh bạch

Thông qua việc công khai thông tin, dữ liệu trên các nền tảng số, cổng thông tin điện tử, người dân và tổ chức có điều kiện tiếp cận thông tin chính thống, kịp thời. Điều này không chỉ góp phần nâng cao niềm tin của Nhân dân đối với cơ quan nhà nước mà còn hạn chế tiêu cực, nâng cao trách nhiệm giải trình trong hoạt động công vụ.

III. Thực tiễn triển khai và những vấn đề đặt ra

Bên cạnh những kết quả đạt được, quá trình phát triển và đổi mới sáng tạo công nghệ số trong các cơ quan nhà nước hiện nay vẫn còn một số hạn chế:

* Nhận thức về chuyển đổi số và đổi mới sáng tạo ở một bộ phận cán bộ, công chức chưa đồng đều; còn tâm lý e ngại thay đổi phương thức làm việc truyền thống.

* Hạ tầng công nghệ thông tin tại một số đơn vị chưa đáp ứng yêu cầu; việc liên thông, chia sẻ dữ liệu giữa các hệ thống còn hạn chế.

* Nguồn nhân lực có trình độ chuyên sâu về công nghệ số còn thiếu; kỹ năng số của cán bộ làm công tác nghiệp vụ chưa theo kịp yêu cầu thực tiễn.

* Việc khai thác dữ liệu số phục vụ công tác phân tích, dự báo, tham mưu chưa được phát huy hiệu quả.

Những vấn đề nêu trên đặt ra yêu cầu cần có giải pháp đồng bộ, phù hợp với đặc thù hoạt động của từng cơ quan, đơn vị.

 IV. Một số giải pháp thúc đẩy đổi mới sáng tạo công nghệ số trong hoạt động nghiệp vụ

1. Nâng cao nhận thức, đổi mới tư duy

Cần xác định rõ đổi mới sáng tạo và công nghệ số không chỉ là công cụ hỗ trợ mà là phương thức làm việc mới. Việc tuyên truyền, quán triệt chủ trương của Đảng, Nhà nước về chuyển đổi số cần được gắn với thực tiễn công tác, giúp cán bộ, công chức nhận thức đầy đủ vai trò, lợi ích và trách nhiệm của mình trong quá trình triển khai.

2. Đầu tư, hoàn thiện hạ tầng công nghệ số

Từng bước nâng cấp hạ tầng kỹ thuật, bảo đảm an toàn, an ninh thông tin; ưu tiên xây dựng, hoàn thiện các cơ sở dữ liệu chuyên ngành, tạo nền tảng cho việc kết nối, chia sẻ và khai thác dữ liệu hiệu quả.

3. Phát triển nguồn nhân lực số

Chú trọng đào tạo, bồi dưỡng kỹ năng số cho cán bộ, công chức, nhất là đội ngũ trực tiếp làm công tác nghiệp vụ. Khuyến khích tinh thần tự học, tự nghiên cứu, phát huy sáng kiến, cải tiến kỹ thuật, ứng dụng công nghệ mới vào công việc hằng ngày.

4. Đẩy mạnh đổi mới sáng tạo gắn với thực tiễn

Việc ứng dụng công nghệ số cần xuất phát từ yêu cầu thực tiễn công tác, tránh hình thức, dàn trải. Khuyến khích các mô hình, sáng kiến nhỏ nhưng thiết thực, dễ triển khai, dễ nhân rộng, mang lại hiệu quả cụ thể trong xử lý công việc.

V. Kết luận

Phát triển và đổi mới sáng tạo công nghệ số là xu thế tất yếu, là yêu cầu cấp thiết trong quá trình xây dựng nền hành chính, tư pháp hiện đại, chuyên nghiệp, liêm chính. Việc đẩy mạnh ứng dụng công nghệ số gắn với đổi mới sáng tạo không chỉ góp phần nâng cao hiệu quả hoạt động nghiệp vụ mà còn khẳng định vai trò, trách nhiệm của mỗi cán bộ, công chức trong việc chủ động thích ứng với yêu cầu phát triển trong giai đoạn mới.

Thông qua trao đổi nghiệp vụ này, việc nhận diện đúng vai trò, thực trạng và giải pháp phát triển công nghệ số sẽ góp phần tạo sự thống nhất về nhận thức và hành động, từng bước đưa đổi mới sáng tạo trở thành động lực quan trọng trong thực hiện nhiệm vụ chính trị của mỗi cơ quan, đơn vị.