Trong vụ án này, nguyên đơn yêu cầu bị đơn và các đồng thừa kế khác của ông Vũ Quang L (đã chết) là chị Vũ Thị Tố U, anh Vũ Việt Đ, Vũ An N phải có nghĩa vụ thanh toán cho nguyên đơn số tiền theo Hợp đồng vay tiền công chứng số 284/TVB/HĐV ngày 19/3/2012 tại Phòng công chứng số 1 thành phố Hải Phòng (Số tiền vay là 1.600.000.000 đồng; tài sản thế chấp là Quyền sử dụng đất và tài sản gắn liền với đất của ông Vũ Quang L và bà Bùi Thị Bích L).

Bản án sơ thẩm đã tuyên chấp nhận yêu cầu khởi kiện của nguyên đơn; buộc bị đơn và những người kế thừa quyền và nghĩa vụ của ông Vũ Quang L (bà Bùi Thị Bích L, anh Vũ Vinh Q, chị Vũ Thị Tố U, anh Vũ Việt Đ, anh Vũ An N) phải thanh toán cho ông H số tiền tính đến ngày 09/09/2020 là 3.420.800.000 đồng. Cụ thể: Bị đơn bà Bùi Thị Bích L có nghĩa vụ thanh toán cho ông H số tiền 1.710.400.000 đồng; những người kế thừa quyền và nghĩa vụ của ông Vũ Quang L (bà Bùi Thị Bích L, anh Vũ Vinh Q, chị Vũ Thị Tố U, anh Vũ Việt Đ, anh Vũ An N) có nghĩa vụ liên đới thanh toán cho ông H số tiền 1.710.400.000 đồng trong phạm vi di sản của ông Vũ Quang L để lại tương ứng với phần được thừa hưởng theo quy định của pháp luật. Trong trường hợp ông Vũ Quang L không để lại di sản hoặc có để lại nhưng không đủ trả nợ thì bà Bùi Thị Bích L có nghĩa vụ trả phần còn thiếu đó.

Việc bản án tuyên chung chung, không rõ ràng, cụ thể phần nghĩa vụ liên đới của bị đơn, người có quyền lợi và nghĩa vụ liên quan phải thực hiện là bao nhiêu như trên sẽ gây khó khăn cho quá trình thi hành án và không thể tính được án phí cụ thể mà bị đơn, người có quyền lợi và nghĩa vụ liên quan phải chịu.

Đồng thời, về nghĩa vụ chịu án phí dân sự trong vụ án này, bản án tuyên những người có quyền lợi và nghĩa vụ liên quan chị Vũ Thị Tố U, anh Vũ Việt Đ, anh Vũ An N phải có nghĩa vụ liên đới đối với khoản nợ phải trả, nhưng không nhận định những người có quyền lợi và nghĩa vụ liên quan này phải chịu án phí dân sự sơ thẩm đối với phần nghĩa vụ mà họ phải thực hiện là vi phạm quy định tại điểm b khoản 7 Điều 27 Nghị quyết 326/2016/UBTVQH14 ngày 30/12/2016 của Uỷ ban thường vụ Quốc hội quy định về mức thu, miễn, giảm, thu, nộp, quản lý và sử dụng án phí và lệ phí Tòa án.

Điểm b khoản 7 Điều 27 Nghị quyết 326 quy định: “… Các đương sự phải chịu một phần án phí ngang nhau đối với phần tài sản thực hiện nghĩa vụ đối với bên thứ ba theo quyết định của Toà án”. Trong vụ án này bị đơn anh Vũ Vinh Q và những người có quyền lợi và nghĩa vụ liên quan chị Vũ Thị Tố U, anh Vũ Việt Đ, anh Vũ An N kế thừa quyền và nghĩa vụ của người để lại di sản thừa kế - ông Vũ Quang L là người cao tuổi nên được miễn án phí dân sự sơ thẩm theo quy định của pháp luật. Tuy bản án của Toà án nhân dân quận Ngô Quyền đã tuyên như trên không ảnh hưởng đến việc thực hiện nghĩa vụ án phí đối với Nhà nước; nhưng việc Toà án không nhận định những người có quyền lợi và nghĩa vụ liên quan phải chịu án phí dân sự sơ thẩm đối với phần nghĩa vụ mà họ phải chịu là thiếu sót và sẽ ảnh hưởng đến việc thực hiện nghĩa vụ án phí đối với Nhà nước nếu như người để lại di sản thừa kế không phải là người cao tuổi.

Vì vậy, để đảm bảo việc chấp hành pháp luật được thống nhất, góp phần bảo vệ quyền và lợi ích của cá nhân, cơ quan, tổ chức, VKSND quận Ngô Quyền đã ban hành kiến nghị yêu cầu Tòa án nhân dân quận Ngô Quyền khắc phục vi phạm, thiếu sót trên.

Hoàng Thu Hiền, VKSND quận Ngô Quyền