Ảnh minh họa

Qua nghiên cứu thấy rằng so với Điều 69, 77 BLHS năm 1999 quy định về xoá án đối với người phạm tội dưới 18 tuổi, Điều 107 Khoản 1 BLHS năm 2015 đã sửa đổi theo hướng một cách có lợi nhất, thể hiện tinh thần nhân đạo nêu tại Điều 37 của Công ước quốc tế về Quyền trẻ em. Nếu như Điều 69 Khoản 6 BLHS năm 1999 chỉ quy định đối với người chưa thành niên phạm tội khi chưa đủ 16 tuổi thì không được tính để xác định “tái phạm” hoặc “tái phạm nguy hiểm” thì Điều 107 Khoản 1 BLHS năm 2015 đã bổ sung thêm các trường hợp không coi là có án tích là người từ đủ 16 tuổi đến dưới 18 tuổi bị kết án về tội phạm ít nghiêm trọng, tội nghiêm trọng hoặc tội rất nghiêm trọng do vô ý.

Tuy nhiên, theo quy định tại Điều 107 Khoản 2 BLHS năm 2015 người từ đủ 16 đến dưới 18 tuổi bị kết án về tội phạm rất nghiêm trọng do cố ý hoặc tội đặc biệt nghiêm trọng thì đương nhiên xoá án tích nếu trong thời hạn 03 năm tính từ khi chấp hành xong hình phạt chính hoặc từ khi hết thời hiệu thi hành bản án mà người đó không thực hiện hành vi phạm tội mới. Theo quan điểm cá nhân tác giả cho rằng quy định trên có yếu tố bất lợi so với những quy định về xoá án đối với người đã đủ 18 tuổi phạm tội, vì:

Trong Bộ luật hình sự năm 2015 có một số tội phạm có khung hình phạt tù từ 3 năm đến 10 năm (là tội rất nghiêm trọng) như tội Cướp giật tài sản theo khoản 2 Điều 171; tội Cưỡng dâm theo khoản 2 Điều 143. Giả sử bị can A phạm tội Cướp giật tài sản theo khoản 2 Điều 171 ở độ tuổi 16 tuổi 11 tháng và bị xử phạt 3 năm tù. Nếu căn cứ theo quy định về việc đương nhiên được xóa án tích tại điểm b, khoản 2, Điều 70 Bộ luật hình sự 2015, trong trường hợp bị xử phạt tù đến 5 năm thì sau 2 năm kể từ ngày chấp hành xong hình phạt chính, A đã được xoá án. Tuy nhiên theo quy định tại Điều 107 Khoản 2 BLHS năm 2015 thì phải sau 3 năm kể từ ngày chấp hành xong hình phạt chính, A mới được xoá án (dài hơn so với người đã thành niên là 1 năm). Như vậy, các quy định về thời hạn xoá án tại Điều 107 Khoản 2 BLHS năm 2015 đối với người từ đủ 16 đến dưới 18 tuổi rõ ràng là bất lợi hơn đối với người đã thành niên. Vì vậy theo quan điểm cá nhân, để đảm bảo nguyên tắc có lợi đối với người dưới 18 tuổi thì Điều 107 Khoản 2 BLHS năm 2015 không nên quy định thời gian xoá án theo phân loại tội phạm mà tiếp tục kế thừa quy định của Điều 77 BLHS năm 1999 như sau:

“ 2. Thời hạn để xoá án tích đối với người dưới 18 tuổi là một phần hai thời hạn quy định tại Điều 70 của Bộ luật này ”

                      Vũ Văn Quang, Viện kiểm sát nhân dân huyện An Dương