Trong những năm gần đây, cùng với sự phát triển mạnh mẽ của du lịch, hoạt động kinh doanh dịch vụ cho thuê xe mô tô tự lái tại các địa bàn du lịch trọng điểm, trong đó có đặc khu Cát Hải, thành phố Hải Phòng, đã và đang đáp ứng nhu cầu di chuyển linh hoạt, thuận tiện của du khách trong và ngoài nước. Việc sử dụng xe mô tô giúp du khách chủ động tham quan, khám phá cảnh quan, góp phần thúc đẩy phát triển kinh tế - xã hội tại địa phương.

Tuy nhiên, bên cạnh những lợi ích mang lại, hoạt động cho thuê xe mô tô tự lái cũng tiềm ẩn nhiều nguy cơ mất an toàn giao thông nếu việc quản lý, kiểm tra điều kiện kinh doanh, điều kiện giao xe và điều kiện của người điều khiển phương tiện không được thực hiện đầy đủ, chặt chẽ theo quy định của pháp luật. Thực tiễn công tác kiểm sát việc tiếp nhận, giải quyết nguồn tin về tội phạm và các vụ việc tai nạn giao thông xảy ra trên địa bàn thời gian qua cho thấy, vẫn còn tồn tại những hạn chế cần tiếp tục được rà soát, đánh giá và kịp thời chấn chỉnh.

Vụ tai nạn giao thông đường bộ xảy ra vào ngày 19/01/2026, làm một du khách nước ngoài tử vong tại đặc khu Cát Hải, thành phố Hải Phòng là vụ việc cụ thể đặt ra yêu cầu phải nhìn nhận một cách thận trọng, toàn diện đối với công tác quản lý hoạt động cho thuê xe mô tô tự lái tại địa bàn du lịch trọng điểm này.

Theo tài liệu, thông tin ban đầu thu thập được: vào hồi 11 giờ 55 phút ngày 19/01/2026, tại tuyến đường 356 gần khu vực nghĩa trang liệt sĩ thuộc thôn 1 Cát Bà, đặc khu Cát Hải, thành phố Hải Phòng, anh Ryan Andrew Hutchinson (sinh năm 19/02/1982, Quốc tịch: Vương quốc Anh) điều khiển xe mô tô BKS: 16N6-3343 theo hướng từ phà Cái Viềng về Cát Bà đã xảy ra va chạm với xe ô tô BKS: 29K-028.85 do anh Nguyễn Văn Cường (sinh năm 1977, nơi cư trú: Thôn Thanh Nhàn, xã Nội Bài, thành phố Hà Nội) điều khiển đi theo hướng ngược chiều. Anh Nguyễn Văn Cường là lái xe thuê cho Công ty SunLight Cruise có địa chỉ: Số 162 Cổ Linh, Long Biên, thành phố Hà Nội. Hậu quả, anh Ryan Andrew Hutchinson tử vong trên đường đi cấp cứu; 02 phương tiện liên quan bị hư hỏng.

Hiện trường vụ tai nạn giao thông

Sau khi vụ việc xảy ra, Công an đặc khu Cát Hải, thành phố Hải Phòng đã phối hợp với các đơn vị nghiệp vụ Công an thành phố Hải Phòng tiến hành bảo vệ hiện trường, khám nghiệm hiện trường, khám nghiệm tử thi, khám nghiệm phương tiện và thu thập tài liệu, chứng cứ để phục vụ công tác điều tra, xác minh nguyên nhân xảy ra vụ tai nạn giao thông theo quy định của pháp luật.

Thông qua công tác kiểm sát việc tiếp nhận, giải quyết nguồn tin về tội phạm, Viện kiểm sát nhân dân khu vực 4 – Hải Phòng có căn cứ xác định qua xác minh ban đầu, chiếc xe mô tô do anh Ryan Andrew Hutchinson điều khiển tại thời điểm xảy ra tai nạn được thuê từ một cơ sở kinh doanh dịch vụ cho thuê xe mô tô tự lái trên địa bàn đặc khu Cát Hải, thành phố Hải Phòng.

Hiện nay, cơ quan có thẩm quyền đang tiếp tục thu thập tài liệu, đối chiếu thông tin để làm rõ các nội dung liên quan đến: chủ thể cho thuê phương tiện; điều kiện pháp lý của cơ sở kinh doanh dịch vụ cho thuê xe mô tô tự lái; tình trạng kỹ thuật, an toàn của phương tiện trước khi giao cho người thuê; điều kiện của người điều khiển phương tiện khi tham gia giao thông, đặc biệt là đối với khách du lịch nước ngoài.

Thực tiễn giải quyết vụ việc cho thấy, mặc dù hoạt động cho thuê xe mô tô tự lái đã được đặt trong khuôn khổ điều chỉnh của pháp luật, song việc tuân thủ đầy đủ các điều kiện an toàn trong quá trình cho thuê và sử dụng phương tiện trên thực tế vẫn còn những điểm chưa đồng bộ, cần tiếp tục được tăng cường kiểm sát.

Đáng chú ý, trước thời điểm xảy ra vụ tai nạn nêu trên, thông qua công tác kiểm sát, Viện kiểm sát nhân dân khu vực 4 – Hải Phòng đã ban hành kiến nghị đối với cơ quan có thẩm quyền về việc tăng cường quản lý nhà nước đối với hoạt động kinh doanh dịch vụ cho thuê xe mô tô tự lái trên địa bàn đặc khu Cát Hải, thành phố Hải Phòng. Trong đó, tập trung vào việc kiểm tra chặt chẽ điều kiện kinh doanh, điều kiện giao xe cho người điều khiển, đặc biệt là đối với khách du lịch nước ngoài. Tuy nhiên, thực tiễn vụ việc xảy ra ngày 19/01/2026 cho thấy, những nguy cơ mất an toàn giao thông gắn với hoạt động cho thuê xe mô tô tự lái vẫn hiện hữu, đòi hỏi tiếp tục được nhận diện đầy đủ, đánh giá khách quan và có biện pháp chấn chỉnh kịp thời, hiệu quả hơn.

Dưới góc độ pháp lý, theo quy định của Luật Trật tự, an toàn giao thông đường bộ năm 2024, tổ chức, cá nhân kinh doanh dịch vụ cho thuê xe mô tô tự lái có trách nhiệm chỉ giao phương tiện cho người đủ điều kiện điều khiển và bảo đảm phương tiện tham gia giao thông đáp ứng đầy đủ yêu cầu về an toàn kỹ thuật. Xe mô tô là nguồn nguy hiểm cao độ; việc giao phương tiện cho người không đủ điều kiện điều khiển hoặc không bảo đảm an toàn kỹ thuật tiềm ẩn nguy cơ cao dẫn đến tai nạn giao thông, gây thiệt hại nghiêm trọng đến tính mạng, sức khỏe của người điều khiển và những người tham gia giao thông khác.

Do đó, việc kiểm tra, giám sát điều kiện của người thuê xe, nhất là đối với du khách nước ngoài (về giấy phép lái xe, khả năng điều khiển phương tiện, hiểu biết pháp luật giao thông tại Việt Nam), cũng như việc bảo đảm tình trạng kỹ thuật an toàn của phương tiện trước khi giao xe, là yêu cầu bắt buộc, không thể xem nhẹ.

Hiện vụ việc đang được Công an đặc khu Cát Hải, thành phố Hải Phòng tiếp tục điều tra, xác minh, làm rõ theo quy định. Viện kiểm sát nhân dân khu vực 4 - Hải Phòng tiếp tục thực hiện đầy đủ chức năng, nhiệm vụ kiểm sát, bảo đảm quá trình giải quyết vụ việc được tiến hành khách quan, toàn diện và đúng pháp luật.

Từ thực tiễn vụ việc nêu trên, có thể thấy rằng, việc tăng cường quản lý, kiểm tra, giám sát hoạt động kinh doanh dịch vụ cho thuê xe mô tô tự lái tại các địa bàn du lịch trọng điểm là yêu cầu cấp thiết, góp phần bảo đảm trật tự, an toàn giao thông, bảo vệ tính mạng, sức khỏe của người dân và du khách; đồng thời nâng cao hiệu quả công tác phòng ngừa vi phạm pháp luật trong lĩnh vực này.

Nguyễn Thị Diệu Ngọc - Chuyên viên VKSND khu vực 4