Trong thời đại công nghệ số, hầu hết các doanh nghiệp đều chuyển sang hình thức trả lương qua tài khoản ngân hàng. Với người công nhân, tài khoản này không chỉ là nơi nhận lương mà còn là “két sắt điện tử” lưu giữ công sức lao động của cả tháng. Tuy nhiên, chính sự tiện lợi này cũng khiến nhiều người dễ lơ là trong việc bảo vệ tài khoản, nhiều người bị chiếm đoạt tài sản mà nguyên nhân xuất phát từ việc đặt và ghi nhớ mật khẩu tài khoản không an toàn.

Ảnh minh họa

Mới đây, Viện kiểm sát nhân dân khu vực 10 - Hải Phòng thực hành quyền công tố và kiểm sát xét xử sơ thẩm 02 vụ án hình sự về tội Trộm cắp tài sản với 04 người bị hại đều là công nhân trong cùng một công ty, tiền trong tài khoản ngân hàng dễ dàng bị chiếm đoạt, nguyên nhân chủ yếu xuất phát chính từ thói quen đặt và lưu mật khẩu.

Tóm tắt nội dung các vụ án:

Vụ án thứ nhất: Chị Lê Thị A và D.X.N đều là công nhân cùng truyền của Công ty TNHH may Tinh Lợi thuộc Khu công nghiệp Lai Vu, xã Lai Khê, thành phố Hải Phòng, do không hiểu về công nghệ, chị A thỉnh thoảng có nhờ N thao tác trên điện thoại di động của chị nên N biết mật khẩu điện thoại của chị A. Khoảng 15 giờ ngày 12/4/2025, N lợi dụng sơ hở, lén lút lấy điện thoại của chị A, mở phần ghi chú trong điện thoại thấy chị A lưu mật khẩu tài khoản ngân hàng Vietcombank. N dùng mật khẩu này đăng nhập vào ứng dụng ngân hàng trên điện thoại của chị A và chiếm đoạt 10.000.000 đồng trong tài khoản của chị A.

Vụ án thứ hai: P.H.N là công nhân Công ty TNHH may Tinh Lợi, N phát hiện lán xe của Công ty không có camera giám sát, nhiều xe mô tô tay ga có khóa điện tử thông minh, khi tắt máy vẫn để trạng thái SEAT (chế độ mở cốp), chỉ cần ấn nút bên cạnh là mở được cốp nên nảy sinh ý định chiếm đoạt tài sản trong cốp xe. Khoảng 18 giờ 30 phút các ngày 08/6/2025, 04/7/2025 và 07/7/2025, N mở được cốp xe của 03 nữ công nhân nhưng không có tiền, chỉ có giấy tờ, N đã lấy thẻ Căn cước công dân, thẻ ATM ngân hàng Vietcombank. N đến cây ATM nhập thử mật khẩu là ngày, tháng và hai số cuối năm sinh của 03 nữ công nhân trên thì đăng nhập được. Sau đó, N chờ đến thời điểm Công ty trả lương, vào các ngày 12/6/2025 và 10/7/2025, N đến cây ATM rút toàn bộ tiền trong tài khoản của họ, tổng số tiền chiếm đoạt được là 40.200.000 đồng.

Qua các vụ án nêu trên, nhận thấy nhiều người có thói quen đặt mật khẩu tài khoản ngân hàng là ngày sinh hoặc ghi nhớ mật khẩu lưu trong phần ghi chú của điện thoại di động, đây là thói quen nguy hiểm, dễ dàng bị kẻ gian đoán trúng và chiếm đoạt tiền trong tài khoản. Do vậy, bản thân mỗi người phải nâng cao tinh thần cảnh giác trong việc bảo vệ tài sản của bản thân. Sau đây là một số biện pháp cơ bản để bảo vệ tài khoản ngân hàng:

Thứ nhất, bảo mật mật khẩu, đây là tường thành đầu tiên. Tuyệt đối không chia sẻ mật khẩu và mã OTP cho bất kỳ ai, kể cả người tự xưng là nhân viên ngân hàng hay công ty. Không đặt mật khẩu dễ đoán như số thứ tự liên tiếp, ngày sinh... nên dùng mật khẩu có cả chữ hoa, chữ thường, số và ký tự đặc biệt. Không lưu mật khẩu trong điện thoại, ghi chú hay sổ tay. Nếu cần, hãy dùng trình quản lý mật khẩu an toàn như Google Password Manager hoặc Bitwarden.

Thứ hai, cảnh giác với tin nhắn và cuộc gọi giả mạo. Ngân hàng không bao giờ yêu cầu khách hàng cung cấp OTP hay mật khẩu. Khi nhận được tin nhắn có đường link lạ, tuyệt đối không bấm vào, hãy kiểm tra lại bằng cách gọi tổng đài chính thức của ngân hàng. Khi có người tự xưng là công an, tòa án hay nhân viên ngân hàng yêu cầu chuyển tiền để “kiểm tra”, cần ngắt liên lạc ngay - đó chắc chắn là lừa đảo.

Thứ ba, dùng xác thực hai lớp (2FA). Hầu hết các ngân hàng hiện nay đều hỗ trợ Smart OTP hoặc ứng dụng xác thực riêng. Đây là lớp bảo vệ quan trọng: dù mật khẩu bị lộ, kẻ gian vẫn không thể rút tiền nếu không có thiết bị của bạn.

Thứ tư, không dùng Wi-Fi công cộng khi giao dịch. Quán cà phê, nhà trọ hoặc khu công nghiệp thường có Wi-Fi miễn phí. Tuy nhiên, hacker có thể đặt bẫy trong mạng này để đánh cắp thông tin đăng nhập. Khi giao dịch, hãy dùng dữ liệu di động (4G/5G) hoặc Wi-Fi cá nhân được bảo mật.

Bên cạnh đó, chủ doanh nghiệp cũng cần nhận thức rõ vai trò của mình trong việc bảo vệ tài khoản cho công nhân. Doanh nghiệp không chỉ là nơi trả lương, mà còn là đơn vị bảo vệ phúc lợi tài chính cho người lao động. Chính vì vậy, Viện kiểm sát nhân dân khu vực 10 - Hải Phòng đã ban hành Kiến nghị đối với Công ty áp dụng các biện pháp phòng ngừa tội phạm và vi phạm pháp luật, như: Có biện pháp hiệu quả để quản lý người lao động và tài sản của người lao động trong Công ty, tăng cường công tác bảo vệ tài sản, lắp đặt hệ thống camera giám sát, bảo đảm an ninh trật tự trong Công ty, kịp thời phát hiện và ngăn chặn hành vi phạm tội, vi phạm pháp luật xảy ra tại Công ty; Tăng cường công tác tuyên truyền, phổ biến giáo dục pháp luật đối với người lao động của Công ty nghiêm chỉnh chấp hành chính sách, pháp luật của Nhà nước, quy định của Công ty, nâng cao tinh thần cảnh giác trong việc bảo vệ tài sản, hạn chế những sơ hở có thể tạo điều kiện cho tội phạm, vi phạm pháp luật xảy ra...

Tài khoản ngân hàng là tài sản số quý giá nhất của một người trong thời đại 4.0. Một vài thao tác đơn giản như: đổi mật khẩu, cảnh giác tin nhắn lạ, bật Smart OTP… có thể giúp bạn tránh khỏi những mất mát đáng tiếc. Hãy coi việc bảo mật tài khoản như đội mũ bảo hiểm khi lái xe: có thể thấy phiền, nhưng nó cứu bạn trong khoảnh khắc nguy hiểm nhất. Hiểu biết về an toàn tài chính là một “tài xế số” vững vàng, biết bảo vệ công sức lao động và góp phần xây dựng môi trường làm việc an toàn, văn minh hơn./.