Vừa qua VKSND Khu vực 2 đã ban hành Quyết định Kháng nghị phúc thẩm, kháng nghị một phần Bản án sơ thẩm số 14/2025/HNGĐ-ST ngày 06/8/2025 của Tòa án nhân dân Khu vực 2 đã giải quyết vụ án hôn nhân và gia đình về “Tranh chấp chấm dứt việc nuôi con nuôi”, vụ án có nội dung như sau:

Do có quen biết với nhau từ trước năm 2021 chị Vi Thị Th từ Kon Tum ra Hải Phòng làm việc, ở nhờ nhà chị Vũ Thị Tr tại thôn Đông Nham, xã Quốc Tuấn, thành phố Hải Phòng. Chị Th và chị Tr nảy sinh quan hệ tình cảm đồng giới, mong muốn gắn bó lâu dài nên chị Th đã xin noãn của chị Tr để sinh con bằng kỹ thuật hỗ trợ sinh sản. Ngày 16/5/2024 chị Th sinh con gái tại tại Bệnh viện Phụ sản Hải Phòng, đăng ký khai sinh ngày 17/6/2024 tại Uỷ ban nhân dân xã Quốc Tuấn, đặt tên con là Vi Ngọc Khánh V. Ngày 01/7/2024 chị Th và chị Tr lập giấy thỏa thuận về việc cho và nhận con nuôi, có thỏa thuận nội dung “Sau khi giao nhận con nuôi mẹ đẻ vẫn giữ nguyên tất cả các quyền và nghĩa vụ với con. Trong trường hợp xảy ra bất cứ chuyện gì thì mẹ nuôi không có quyền tranh chấp hay giành quyền nuôi dưỡng đối với con”. Cùng ngày Uỷ ban nhân dân xã Quốc Tuấn cấp Giấy chứng nhận nuôi con nuôi trong nước số 01/2024 cho chị Tr, con nuôi là cháu V. Chị Tr đã làm thủ tục đổi họ cho cháu theo họ của mình, được UBND xã Quốc Tuấn cấp Giấy khai sinh, dân tộc của cháu V đổi từ Thái sang Kinh.

Quá trình chung sống với nhau chị Th cho rằng việc duy trì mối quan hệ đồng giới là không phù hợp với truyền thống đạo đức, có thể ảnh hưởng đến sự phát triển của bé V nên ngày 19/7/2024 chị Th đã đưa bé V về Kon Tum sinh sống. Chị Th làm đơn khởi kiện đề nghị Tòa án giải quyết, tuyên chấm dứt việc nuôi con nuôi giữa chị Tr và cháu V. Bị đơn là chị Tr không đồng ý với yêu cầu của nguyên đơn, đề nghị Tòa án tuyên hủy bỏ toàn bộ thỏa thuận trong giấy thỏa giữa chị Th và c Tr ký ngày 01/7/2024 và tuyên chấm dứt các quyền, nghĩa vụ của chị Th đối với con gái Vũ Ngọc Khánh V đến khi cháu thành niên.

Kiểm sát viên phát biểu ý kiến trong quá trình kiểm sát giải quyết vụ án

Tại Bản án số 14/2025/HNGĐ-ST ngày 06/8/2025 của Tòa án nhân dân Khu vực 2, thành phố Hải Phòng quyết định: Không chấp nhận yêu cầu khởi kiện của nguyên đơn; chấp nhận toàn bộ yêu cầu phản tố của bị đơn, huỷ nội dung “Sau khi giao nhận con nuôi mẹ đẻ vẫn giữ nguyên tất cả các quyền và nghĩa vụ với con. Trong trường hợp xảy ra bất cứ chuyện gì thì mẹ nuôi không có quyền tranh chấp hay giành quyền nuôi dưỡng đối với con”; chấm dứt các quyền và nghĩa vụ của chị Th đối với con tên Vũ Ngọc Khánh V cho đến khi cháu V thành niên.

Toàn cảnh phiên tòa sơ thẩm

Ngay sau khi Hội đồng xét xử tuyên án và trên cơ sở kết quả kiểm sát bản án,  Viện kiểm sát nhân dân Khu vực 2 nhận thấy việc Hội đồng xét xử tuyên hủy thỏa thuận “Sau khi giao nhận con nuôi mẹ đẻ vẫn giữ nguyên tất cả các quyền và nghĩa vụ với con” và chấm dứt các quyền và nghĩa vụ của mẹ đẻ đối với cháu V đến khi cháu thành niên là không đúng với quy định tại khoản 4 Điều 24 Luật Nuôi con nuôi, làm ảnh hưởng đến quyền của cháu V và quyền của người mẹ đẻ là chị Th đối với con đẻ của mình.

VKSND Khu vực 2 đã ban hành Quyết định kháng nghị phúc thẩm, đề nghị Tòa án nhân dân thành phố Hải Phòng xét xử phúc thẩm vụ án theo hướng sửa Bản án số 14/2025/HNGĐ-ST ngày 06/8/2025 của Tòa án nhân dân Khu vực 2 để tuyên: Không chấp nhận một phần yêu cầu phản tố của bị đơn Vũ Thị Tr về việc hủy bỏ phần thỏa thuận “Sau khi giao nhận con nuôi mẹ đẻ vẫn giữ nguyên tất cả các quyền và nghĩa vụ đối với con” trong giấy thỏa thuận về việc cho và nhận con nuôi ký ngày 01/7/2024 giữa chị Th và chị Tr; không chấp nhận yêu cầu phản tố của bị đơn về việc buộc chấm dứt các quyền và nghĩa vụ của chị Th đối với con gái Vũ Ngọc Khánh V đến khi cháu thành niên.

Qua vụ án nêu trên, một lần nữa khẳng định quyền kháng nghị là một quyền năng pháp lý quan trọng của ngành Kiểm sát, đã đảm bảo tính công bằng, khách quan và đúng pháp luật trong hoạt động xét xử; góp phần phát hiện, sửa chữa kịp thời những thiếu sót trong quá trình tố tụng, đồng thời cũng đảm bảo tốt công tác phối hợp, không dựa vào quyền kiểm sát mà đưa ra những kháng nghị, kiến nghị không cần thiết.

Trong thời gian qua, Viện kiểm sát nhân dân Khu vực 2 đã chú trọng tăng cường công tác kiểm sát hoạt động tư pháp, đặc biệt trong lĩnh vực dân sự nói chung. Trên cơ sở đó, Viện đã thực hiện tốt công tác phối hợp với Tòa án, đảm bảo các bản án, quyết định của Tòa án được ban hành đúng quy định của pháp luật.

Lý Thị Ngoan - VKS nhân dân Khu vực 2