Công tác thi hành án hình sự tại cộng đồng có vai trò quan trọng trong việc bảo đảm hiệu lực, hiệu quả của các bản án, quyết định hình sự đã có hiệu lực pháp luật; đồng thời góp phần quản lý, giám sát, giáo dục người chấp hành án, phòng ngừa vi phạm và tái phạm tội, giữ vững an ninh, trật tự tại địa phương. Việc tổ chức thi hành án hình sự đúng quy định pháp luật là trách nhiệm của các cơ quan, tổ chức có liên quan, trong đó Viện kiểm sát nhân dân thực hiện chức năng kiểm sát nhằm bảo đảm pháp luật được chấp hành nghiêm chỉnh và thống nhất.

Thực hiện chức năng, nhiệm vụ theo quy định của Luật Tổ chức Viện kiểm sát nhân dân và Luật Thi hành án hình sự; căn cứ Kế hoạch công tác kiểm sát năm 2026, trong các ngày 27, 28 và 29/01/2026, Viện kiểm sát nhân dân khu vực 4 – Hải Phòng đã tiến hành trực tiếp kiểm sát việc thi hành án hình sự tại cộng đồng tại Ủy ban nhân dân phường Hải An, phường Đông Hải và đặc khu Cát Hải, thành phố Hải Phòng.

Đoàn kiểm sát do đồng chí Phó Viện trưởng Viện kiểm sát nhân dân khu vực 4 – Hải Phòng làm Trưởng đoàn, cùng các Kiểm sát viên được phân công thực hiện nhiệm vụ. Đại diện Ủy ban Mặt trận Tổ quốc Việt Nam các địa phương được mời tham gia phối hợp giám sát theo quy định, nhằm bảo đảm tính khách quan, toàn diện trong quá trình kiểm sát.

 Tại các buổi làm việc, Đoàn kiểm sát đã tiến hành công bố Quyết định, Kế hoạch trực tiếp kiểm sát việc thi hành án hình sự tại cộng đồng. Tham dự buổi công bố Quyết định có đại diện lãnh đạo Ủy ban nhân dân phường, đặc khu, cán bộ được giao nhiệm vụ theo dõi công tác thi hành án hình sự và đại diện các cơ quan, tổ chức có liên quan..

Sau khi công bố Quyết định và Kế hoạch kiểm sát, Đoàn kiểm sát đã thông báo rõ mục đích, yêu cầu, nội dung, phạm vi và thời gian kiểm sát; thống nhất phương pháp, lịch làm việc cụ thể với các đơn vị được kiểm sát. Việc triển khai kiểm sát được thực hiện nghiêm túc, đúng trình tự, thủ tục theo quy định của pháp luật, bảo đảm hiệu quả và không ảnh hưởng đến hoạt động thường xuyên của địa phương.

Tại buổi làm việc, nội dung kiểm sát tập trung đánh giá việc chấp hành các quy định của pháp luật trong công tác thi hành án hình sự tại cộng đồng, trọng tâm là việc thực hiện nhiệm vụ, quyền hạn của Ủy ban nhân dân cấp phường, đặc khu; công tác phối hợp giữa chính quyền địa phương với các cơ quan, tổ chức có liên quan trong quản lý, giám sát, giáo dục người chấp hành án hình sự.

Kiểm sát việc tiếp nhận, lập và quản lý hồ sơ thi hành án hình sự:

Đoàn kiểm sát đã trực tiếp nghiên cứu sổ sách, hồ sơ, tài liệu liên quan đến công tác tiếp nhận và tổ chức thi hành án hình sự tại cộng đồng. Nội dung kiểm sát tập trung làm rõ việc tiếp nhận các quyết định thi hành án; việc phân công cán bộ theo dõi, quản lý; việc lập, quản lý và lưu trữ hồ sơ thi hành án hình sự theo đúng quy định của pháp luật.

Qua kiểm sát cho thấy, Ủy ban nhân dân phường Hải An, phường Đông Hải và Đặc khu Cát Hải, thành phố Hải Phòng đã cơ bản thực hiện đầy đủ việc tiếp nhận quyết định thi hành án hình sự, tổ chức lập hồ sơ quản lý người chấp hành án tại cộng đồng. Hồ sơ được sắp xếp tương đối khoa học; các tài liệu chủ yếu được lưu giữ theo trình tự thời gian, tạo thuận lợi cho công tác theo dõi, quản lý. Bên cạnh những kết quả đạt được, Đoàn kiểm sát cũng ghi nhận một số hạn chế trong việc cập nhật, bổ sung tài liệu vào hồ sơ; việc ghi chép một số sổ theo dõi chưa thật sự đầy đủ, thống nhất. Đoàn đã trao đổi, yêu cầu các đơn vị được kiểm sát nghiêm túc rút kinh nghiệm nhằm bảo đảm hồ sơ thi hành án hình sự được lập, quản lý chặt chẽ, đúng quy định.

Kiểm sát công tác quản lý, giám sát, giáo dục người chấp hành án tại cộng đồng:

Một nội dung trọng tâm của đợt kiểm sát là công tác quản lý, giám sát, giáo dục người chấp hành án hình sự tại cộng đồng. Đoàn kiểm sát đã làm việc với cán bộ được giao nhiệm vụ theo dõi; nghe báo cáo về tình hình chấp hành án của từng trường hợp cụ thể; việc thực hiện các nghĩa vụ của người chấp hành án theo quyết định của Tòa án.

Qua kiểm sát cho thấy, ủy ban nhân dân các phường và đặc khu đã quan tâm thực hiện việc quản lý, giám sát, giáo dục người chấp hành án theo quy định; định kỳ nhận xét, đánh giá quá trình chấp hành án; phối hợp với gia đình và các tổ chức đoàn thể trong việc nắm bắt tình hình sinh hoạt, tư tưởng của người chấp hành án. Công tác tuyên truyền, phổ biến pháp luật cho người chấp hành án từng bước được chú trọng, góp phần nâng cao ý thức chấp hành pháp luật, phòng ngừa vi phạm.

Tuy nhiên, Đoàn kiểm sát cũng chỉ ra một số tồn tại cần được khắc phục, như việc nhận xét, đánh giá định kỳ đối với người chấp hành án ở một số trường hợp chưa được thực hiện đầy đủ, chính xác; nội dung xếp loại chưa phù hợp với hồ sơ, tài liệu và quá trình chấp hành án của các bị án. Đoàn kiểm sát yêu cầu các đơn vị tiếp tục nâng cao trách nhiệm trong công tác này, bảo đảm việc quản lý, giám sát, giáo dục người chấp hành án được thực hiện thực chất, hiệu quả.

Kiểm sát việc thực hiện nhiệm vụ, quyền hạn của Ủy ban nhân dân cấp xã:

 Đoàn kiểm sát đã tiến hành kiểm sát việc thực hiện các nhiệm vụ, quyền hạn khác của Ủy ban nhân dân cấp xã trong công tác thi hành án hình sự tại cộng đồng, bao gồm: việc phối hợp với Cơ quan thi hành án hình sự, Tòa án và các cơ quan liên quan; việc thực hiện chế độ báo cáo, thống kê; việc giải quyết những khó khăn, vướng mắc phát sinh trong quá trình tổ chức thi hành án tại địa phương.

Qua kiểm sát cho thấy, các địa phương đã có sự phối hợp nhất định với các cơ quan liên quan trong công tác thi hành án hình sự. Tuy nhiên, để nâng cao hiệu quả công tác trong thời gian tới, Đoàn kiểm sát đề nghị các địa phương tiếp tục tăng cường trách nhiệm phối hợp, kịp thời phản ánh những khó khăn, vướng mắc trong quá trình tổ chức thi hành án để có biện pháp tháo gỡ phù hợp.

Kết thúc các cuộc trực tiếp kiểm sát, Đoàn kiểm sát đã thông qua dự thảo kết luận, đánh giá rõ những ưu điểm, kết quả đạt được cũng như những tồn tại, hạn chế trong công tác thi hành án hình sự tại cộng đồng của Ủy ban nhân dân phường Hải An, phường Đông Hải và đặc khu Cát Hải, thành phố Hải Phòng; đồng thời kiến nghị các đơn vị được kiểm sát tiếp tục phát huy những kết quả đạt được, kịp thời khắc phục tồn tại, thiếu sót.

Thông qua hoạt động trực tiếp kiểm sát, Viện kiểm sát nhân dân khu vực 4 – Hải Phòng tiếp tục khẳng định vai trò, trách nhiệm của Ngành trong việc kiểm sát việc tuân theo pháp luật trong thi hành án hình sự, góp phần bảo đảm pháp luật được chấp hành nghiêm chỉnh và thống nhất, phục vụ hiệu quả nhiệm vụ chính trị tại địa phương.

Một số hình ảnh kiểm sát trực tiếp:

Diệu Ngọc, Hoàng Thảo - VKSND khu vực 4