Trong toàn bộ quá trình tố tụng hình sự, thi hành án là giai đoạn hiện thực hóa phán quyết của Tòa án thành những tác động cụ thể trong đời sống xã hội. Nếu ví bản án là “lời nói của công lý” thì thi hành án chính là “hành động của công lý”. Và ở cấp cơ sở – nơi người chấp hành án sinh sống, lao động, hòa nhập – công tác này lại càng mang ý nghĩa thiết thực, trực tiếp và sâu sắc.

Từ ngày 24/3/2026 đến ngày 27/3/2026 vừa qua, thực hiện Kế hoạch công tác kiểm sát năm 2026, đoàn công tác Viện kiểm sát nhân dân khu vực 1 - Hải Phòng do đồng chí Võ Mai Hồng - Phó Viện trưởng làm Trưởng đoàn cùng các đồng chí Kiểm sát viên, Chuyên viên đã tiến hành kiểm sát trực tiếp công tác thi hành án hình sự tại UBND phường Lưu Kiếm, phường Thiên Hương, phường Bạch Đằng và xã Việt Khê.

Mở đầu buổi làm việc, đồng chí trưởng đoàn đã thông qua Quyết định và Kế hoạch kiểm sát trực tiếp về công tác thi hành án hình sự tại cộng đồng tại các xã, phường. Sau khi nghe đại diện Lãnh đạo Uỷ ban nhân dân và Công an xã, phường báo cáo về tình hình công tác quản lý, giám sát, giáo dục, đoàn đã trực tiếp kiểm tra hệ thống sổ sách, hồ sơ quản lý người chấp hành án treo, cải tạo không giam giữ và các hình phạt khác tại cộng đồng.  

Đồng chí Võ Mai Hồng- Phó Viện trưởng VKSND khu vực 1, Trưởng đoàn công bố Quyết định, Kế hoạch trực tiếp kiểm sát.

Các đồng chí Phó Trưởng Công an và Phó Chủ tịch UBND xã, phường báo cáo việc chấp hành pháp luật trong công tác thi hành án hình sự trên địa bàn phường xã.

Kết quả kiểm sát cho thấy, UBND các phường, xã nhìn chung đã thực hiện nghiêm túc các quy định của Luật Thi hành án hình sự, công tác quản lý, giám sát, giáo dục các bị án vẫn được thực hiện đầy đủ theo quy định, công tác lập hồ sơ cơ bản đảm bảo đúng quy định; việc theo dõi, điểm danh, kiểm diện người chấp hành án được thực hiện định kỳ. Việc tiếp nhận, lập hồ sơ thi hành án treo, án phạt cải tạo không giam giữ, cấm cư trú, cấm đảm nhiệm chức vụ, cấm hành nghề hoặc làm công việc nhất định, tước một số quyền công dân thực hiện cơ bản đúng quy định tại Điều 85 Luật Thi hành án hình sự và các văn bản hướng dẫn liên quan. UBND các phường Lưu Kiếm, phường Thiên Hương, phường Bạch Đằng và xã Việt Khê đã giao cho Công an phường trên địa bàn để tham mưu, giúp UBND phường trong việc quản lý, theo dõi đối với người chấp hành án, người được hoãn thi hành án theo quy định. Sau khi nhận hồ sơ, triệu tập người chấp hành án, Công an phường đã vào sổ, phân công cán bộ theodõi, quản lý các bị án đầy đủ, đúng quy định. Hệ thống sổ sách được quản lý, cập nhật đầy đủ, khoa học.

Ủy ban nhân dân phường Lưu Kiếm, phường Thiên Hương, phường Bạch Đằng và xã Việt Khê đã thực hiện việc yêu cầu người chấp hành án thực hiện các nghĩa vụ cơ bản theo quy định; hàng tháng đều triệu tập người chấp hành án để viết bản tự nhận xét, báo cáo quá trình chấp hành án, đồng thời UBND các phường cũng nhận xét quá trình chấp hành án hình sự đối với tại cộng đồng và gửi cho Cơ quan thi hành án hình sự đầy đủ theo quy định.

Công an xã đã thực hiện việc tham mưu, giúp UBND phường trong việc tổ chức thực hiện nhiệm vụ, quyền hạn tương đối đầy đủ theo quy định tại Điều 19 Luật THAHS và các văn bản hướng dẫn có liên quan. Trong kỳ, Cơ quan CAP đã thực hiện nghiêm túc và đưa được tất cả các trường hợp đối vớingười bị kết án đang được tại ngoại đi chấp hành án tại Trại tạm giam số 1 Công an thành phố Hải Phòng theo quy định.

Đối với Cơ quan Thi hành án hình sự Công an thành phố Hải Phòng đã bàn giao đầy đủ hồ sơ, sổ sách quản lý người chấp hành án; thực hiện nhiệm vụ hướng dẫn nghiệp vụ công tác thi hành án hình sự theo thẩm quyền; chỉ đạo, kiểm tra Công an phường trong việc tham mưu cho Uỷ ban nhân dân phường thực hiện nhiệm vụ thi hành án hình sự và cấp giấy chứng nhận đã chấp hành xong hình phạt đúng quy định.

Toàn cảnh buổi làm việc tại phường Lưu Kiếm

Bên cạnh kết quả đạt được, Đoàn kiểm sát đã chỉ ra một số tồn tại, hạn chế. Công tác quản lý, theo dõi người chấp hành án ngoài cộng đồng tại địa phương chỉ phân công cho một đồng chí cán bộ theo dõi, quản lý, giám sát chuyên trách trong khi số lượng hồ sơ cần quản lý lớn nên còn có một số tồn tại, tuy nhiên có thể khắc phục được như lỗi hành chính tư pháp,… Đoàn đã trực tiếp trao đổi, rút kinh nghiệm đối với UBND và Công an phường đã tiếp thu và rút kinh nghiệm để khắc phục ngay.

Toàn cảnh buổi làm việc tại phường Bạch Đằng và xã Việt Khê

 Kết thúc cuộc kiểm sát, giám sát, kiểm tra, Đoàn đã đã thông qua dự thảo kết luận trực tiếp kiểm sát, giám sát đối với Ủy ban nhân dân và Công an phường và đề nghị UBND và Công an phường tiếp tục phát huy những kết quả đạt được, đồng thời khắc phục những thiếu sót, tồn tại, để nâng cao hơn nữa chất lượng công tác thi hành án hình sự tại cộng đồng theo quy định của pháp luật. Việc thực hiện nghiêm túc các quy định sẽ góp phần bảo đảm tính nghiêm minh của pháp luật. Lãnh đạo UBND và Công an phường thống nhất với kết luận của Đoàn, nghiêm túc tiếp thu và ghi nhận các ý kiến mà Đoàn kiểm sát đã chỉ ra và sẽ chỉ đạo đơn vị khắc phục trong thời gian tới, quyết tâm nâng cao hơn nữa chất lượng công tác thi hành án hình sự tại cộng đồng.

Thông qua hoạt động kiểm sát, Viện kiểm sát nhân dân khu vực 1 không chỉ phát hiện vi phạm mà còn đóng vai trò “định hướng”, góp phần đưa công tác thi hành án hình sự tại cộng đồng đi vào nền nếp, thực chất và hiệu quả hơn. Có thể khẳng định, trực tiếp kiểm sát thi hành án hình sự tại UBND cấp xã chính là “mắt xích cuối” trong chuỗi bảo đảm công lý. Mắt xích này nếu lỏng lẻo sẽ ảnh hưởng đến toàn bộ hệ thống; nhưng nếu được thực hiện chặt chẽ, hiệu quả, nó sẽ góp phần củng cố niềm tin của nhân dân vào pháp luật và các cơ quan bảo vệ pháp luật. Để nâng cao hơn nữa chất lượng công tác này, cần tiếp tục tăng cường sự phối hợp giữa Viện kiểm sát nhân dân với chính quyền địa phương, lực lượng Công an và các tổ chức đoàn thể; đồng thời chú trọng nâng cao năng lực, trách nhiệm của đội ngũ cán bộ trực tiếp thực hiện nhiệm vụ ở cơ sở.