Trong những năm gần đây, mặc dù công tác bảo đảm trật tự, an toàn giao thông đã được các cấp, các ngành quan tâm triển khai bằng nhiều giải pháp đồng bộ, tuy nhiên tình trạng vi phạm các quy định về tham gia giao thông đường bộ vẫn còn diễn biến phức tạp. Đáng chú ý, một số trường hợp vì mục đích cá nhân đã sử dụng các giấy tờ giả để hợp thức hóa điều kiện điều khiển phương tiện giao thông, tiềm ẩn nguy cơ gây hậu quả đặc biệt nghiêm trọng đối với xã hội.

Một vụ án xảy ra trên địa bàn đặc khu Cát Hải, thành phố Hải Phòng là minh chứng điển hình cho thực tế này, đồng thời cũng là lời cảnh tỉnh đối với những người còn có tâm lý coi nhẹ các quy định của pháp luật khi tham gia giao thông.

Toàn cảnh phiên tòa xét xử

Sáng ngày 11/3/2026, Tòa án nhân dân khu vực 4 – thành phố Hải Phòng đã mở phiên tòa xét xử sơ thẩm vụ án hình sự đối với bị cáo N.V.L về các tội “Vi phạm quy định về tham gia giao thông đường bộ” theo điểm a khoản 2 Điều 260 Bộ luật Hình sự và “Sử dụng tài liệu giả của cơ quan, tổ chức” theo khoản 1 Điều 341 Bộ luật Hình sự.

Tham gia phiên tòa, đại diện Viện kiểm sát nhân dân khu vực 4 – Hải Phòng Thực hành quyền công tố và kiểm sát xét xử tại phiên tòa gồm đồng chí Nguyễn Văn Lam – Phó Viện trưởng và đồng chí Hoàng Thanh Thảo – Kiểm sát viên. Phiên tòa được xét xử công khai theo quy định của pháp luật với sự có mặt của bị cáo, đại diện hợp pháp của bị hại, đại diện theo ủy quyền của đại diện hợp pháp của bị hại cùng đông đảo người thân của các bên tham dự, theo dõi.

Theo nội dung Cáo trạng: Do không có giấy phép lái xe ô tô theo quy định nhưng có nhu cầu tìm việc làm lái xe, khoảng tháng 6/2024, N.V.L đã đặt mua trên mạng xã hội Facebook của một người không quen biết một giấy phép lái xe ô tô hạng D giả với giá 17.000.000 đồng. Giấy phép lái xe này mang tên N.V.L và thể hiện do Sở Giao thông vận tải thành phố Hải Phòng cấp ngày 29/6/2024. Sau khi có giấy phép lái xe giả, ngày 16/6/2025, N.V.L đã sử dụng giấy tờ này để xin việc tại Công ty TNHH Thương mại Quốc Hưng và được nhận vào làm nhân viên lái xe thử việc. Việc sử dụng giấy phép lái xe giả đã giúp bị cáo vượt qua khâu kiểm tra hồ sơ ban đầu của doanh nghiệp và được giao điều khiển phương tiện phục vụ hoạt động của công ty.

Khoảng 09 giờ 30 phút ngày 28/6/2025, N.V.L được công ty giao điều khiển xe chở người bốn bánh có gắn động cơ biển kiểm soát 15HC-000.79 đi đổ xăng tại thị trấn Cát Bà, thành phố Hải Phòng. Tuy nhiên, sau khi nhận xe, bị cáo đã không thực hiện đúng nhiệm vụ được giao mà tự ý điều khiển phương tiện về nhà tại thôn Ngoài, xã Phù Long (nay là thôn Ngoài, đặc khu Cát Hải, thành phố Hải Phòng). Khi điều khiển phương tiện đến Km 44+200 tuyến đường 356, thuộc khu vực hồ chứa nước ngọt thôn Phú Cường, đặc khu Cát Hải, thành phố Hải Phòng – là tuyến đường không được phép lưu thông đối với phương tiện chở người bốn bánh gắn động cơ, do không chú ý quan sát và điều khiển xe vượt sang phần đường ngược chiều, N.V.L đã va chạm với xe mô tô biển kiểm soát 33R1-0892 do ông D.V.K điều khiển. Hậu quả của vụ tai nạn khiến ông D.V.K bị đa chấn thương nặng và tử vong tại chỗ.

Quá trình điều tra, Cơ quan Cảnh sát điều tra đã tiến hành khám nghiệm hiện trường, khám nghiệm phương tiện, thu thập các dấu vết liên quan và trưng cầu giám định theo quy định của pháp luật. Kết quả điều tra xác định các dấu vết tại hiện trường, dấu vết va chạm trên phương tiện cùng các tài liệu, chứng cứ khác đều phù hợp với lời khai của bị cáo và diễn biến vụ tai nạn giao thông. Đồng thời, kết quả giám định của cơ quan chuyên môn xác định giấy phép lái xe hạng D mang tên N.V.L là giấy phép lái xe giả, được làm bằng phương pháp in phun màu. Việc tra cứu dữ liệu quản lý giấy phép lái xe cũng xác định N.V.L chưa từng được cơ quan có thẩm quyền cấp giấy phép lái xe ô tô theo quy định.

Bị cáo khai nhận toàn bộ hành vi phạm tội

Tại phiên tòa, bị cáo N.V.L đã thừa nhận toàn bộ hành vi phạm tội như nội dung Cáo trạng của Viện kiểm sát nhân dân khu vực 4 – Hải Phòng đã truy tố. Quá trình xét hỏi được tiến hành công khai, khách quan, làm rõ đầy đủ diễn biến hành vi phạm tội cũng như nguyên nhân, điều kiện dẫn đến vụ tai nạn giao thông.

Trong quá trình thực hành quyền công tố và kiểm sát xét xử tại phiên tòa, Kiểm sát viên đã chủ động tham gia xét hỏi nhằm làm rõ các tình tiết liên quan đến việc bị cáo sử dụng giấy phép lái xe giả, điều kiện điều khiển phương tiện cũng như hành vi điều khiển xe lấn sang phần đường ngược chiều dẫn đến vụ tai nạn giao thông nghiêm trọng. Các nội dung xét hỏi được thực hiện có trọng tâm, tập trung làm rõ mối quan hệ nhân quả giữa hành vi vi phạm quy định về tham gia giao thông đường bộ của bị cáo với hậu quả làm chết người đã xảy ra.

Trên cơ sở kết quả xét hỏi và tranh tụng tại phiên tòa, đại diện Viện kiểm sát nhân dân khu vực 4 – Hải Phòng đã phân tích toàn diện các chứng cứ có trong hồ sơ vụ án cũng như các tài liệu đã được thẩm tra công khai tại phiên tòa, qua đó khẳng định việc truy tố bị cáo N.V.L về các tội danh nêu trên là có căn cứ, đúng người, đúng tội và đúng quy định của pháp luật.

Đại diện Viện kiểm sát nhân dân khu vực 4 tham gia phiên tòa

Quan điểm luận tội của đại diện Viện kiểm sát đã làm rõ tính chất, mức độ nguy hiểm của hành vi phạm tội, đồng thời phân tích hành vi của bị cáo không chỉ xâm phạm đến trật tự an toàn giao thông đường bộ mà còn xâm phạm đến trật tự quản lý hành chính của Nhà nước trong lĩnh vực quản lý và cấp giấy phép lái xe.

Thực tế cho thấy, việc điều khiển phương tiện giao thông khi không đủ điều kiện theo quy định tiềm ẩn nguy cơ rất lớn đối với an toàn giao thông. Trong vụ án này, việc bị cáo sử dụng giấy phép lái xe giả để điều khiển phương tiện đã trực tiếp dẫn đến vụ tai nạn giao thông đặc biệt nghiêm trọng, làm một người tử vong. Tuy nhiên, trong quá trình giải quyết vụ án cũng ghi nhận sau khi sự việc xảy ra, bị cáo đã thành khẩn khai báo, ăn năn hối cải và tự nguyện bồi thường cho gia đình bị hại số tiền 260.000.000 đồng. Đại diện gia đình bị hại cũng có đơn xin giảm nhẹ trách nhiệm hình sự cho bị cáo. Đây là những tình tiết giảm nhẹ trách nhiệm hình sự được Hội đồng xét xử xem xét khi quyết định hình phạt.

Sau khi xem xét toàn diện các tình tiết của vụ án, căn cứ vào các quy định của pháp luật và quan điểm đề nghị của đại diện Viện kiểm sát, Hội đồng xét xử đã tuyên phạt bị cáo N.V.L 45 tháng tù về tội “Vi phạm quy định về tham gia giao thông đường bộ” và 09 tháng tù về tội “Sử dụng tài liệu giả của cơ quan, tổ chức”, tổng hợp hình phạt là 54 tháng tù giam.

Thông qua việc xét xử công khai vụ án, phiên tòa không chỉ nhằm xử lý nghiêm minh hành vi vi phạm pháp luật mà còn góp phần tuyên truyền, giáo dục ý thức chấp hành các quy định về trật tự, an toàn giao thông đường bộ trong quần chúng nhân dân. Vụ án là lời cảnh báo đối với những cá nhân còn có tâm lý coi nhẹ pháp luật, sử dụng giấy tờ giả hoặc tham gia giao thông khi không đủ điều kiện theo quy định.

Mỗi người khi tham gia giao thông cần nhận thức rõ rằng việc được đào tạo, sát hạch và cấp giấy phép lái xe không chỉ là thủ tục hành chính mà còn là điều kiện bắt buộc nhằm bảo đảm người điều khiển phương tiện có đầy đủ kiến thức, kỹ năng cần thiết để tham gia giao thông an toàn. Chỉ khi nâng cao ý thức tuân thủ pháp luật của mỗi cá nhân thì những vụ tai nạn giao thông đau lòng mới có thể được hạn chế trong thực tế.

Nguyễn Thị Diệu Ngọc - Viện kiểm sát nhân dân khu vực 4