Nghị quyết số 205/2025/QH15 ngày 24/6/2025 của Quốc hội về việc thí điểm VKSND khởi kiện vụ án dân sự để bảo vệ quyền dân sự của các chủ thể là nhóm dễ bị tổn thương hoặc bảo vệ lợi ích công (sau đây gọi tắt là Nghị quyết số 205/2025/QH15 ngày 24/6/2025 của Quốc hội) có hiệu lực từ ngày 01/01/2026. Đây không chỉ là một nhiệm vụ mới mà là một dấu mốc, một bước chuyển mình quan trọng của toàn ngành KSND trong giai đoạn hiện nay. Viện kiểm sát được giao nhiệm vụ bảo vệ lợi ích nhóm người yếu thế, dễ bị tổn thương (Trẻ em theo quy định của Luật trẻ em; Người cao tuổi theo quy định của Luật người cao tuổi; Người khuyết tật theo quy định của Luật Người khuyết tật; Phụ nữ đang mang thai hoặc đang nuôi con dưới 36 tháng tuổi; Người có khó khăn trong nhận thức, làm chủ hành vi và người mất năng lực hành vi dân sự theo quy định của Bộ luật dân sự; Người dân tộc thiểu số cư trú tại vùng có điều kiện kinh tế-xã hội đặc biệt khó khăn theo quy định pháp luật) và bảo vệ lợi ích công (Đầu tư công; Tài sản công; Đất đai; Tài nguyên; Môi trường; Hệ sinh thái; Di sản văn hoá; An toàn thực phẩm, dược phẩm; Quyền lợi người tiêu dùng).

Để thực hiện Nghị quyết 205/2025/QH15, Viện kiểm sát nhân dân thành phố Hải Phòng đã chủ động triển khai các biện pháp có hiệu quả như sau:

- Tham mưu cấp ủy xây dựng Kế hoạch phổ biến, giáo dục pháp luật của VKSND thành phố Hải Phòng năm 2026, trong đó nhấn mạnh việc tuyên truyền thực hiện Nghị quyết 205/2025/QH15 ngày 24/6/2025 của Quốc hội. Hình thức tuyên truyền thông qua việc xây dựng, phát hành tờ gấp pháp luật với nội dung ngắn gọn, dễ hiểu, phù hợp với đối tượng tiếp cận

- Bố trí Kiểm sát viên, công chức có năng lực và kinh nghiệm để thực hiện công tác dân sự, đảm bảo tinh gọn bộ máy nhưng vẫn đạt chất lượng, hiệu quả công việc. Đơn vị Viện kiểm sát hai cấp đều cử đầu mối phụ trách việc thực hiện Nghị quyết số 205/2025/QH15 ngày 24/6/2025 của Quốc hội.

- Thành lập Tổ tiếp nhận thông tin vụ án dân sự công ích tiếp nhận, xử lý, theo dõi kết quả thực hiện hoặc phối hợp thực hiện; tổng hợp báo cáo theo yêu cầu của Lãnh đạo viện thành phố và VKSND tối cao.

- Thông báo công khai hòm thư điện tử, tạo lập một đầu mục riêng phục vụ việc “Tiếp nhận thông tin vụ án dân sự công ích” trên Trang/Cổng thông tin điện tử của ngành kiểm sát Hải Phòng.

- Thông báo đường dây nóng, số điện thoại, địa chỉ, hòm thư tiếp nhận thông tin vụ án dân sự công ích đến các trung tâm dịch vụ hành chính công trên địa bàn thành phố.

- Xây dựng Quy chế phối hợp trong việc thực hiện Nghị quyết số 205/2025/QH15 ngày 24/6/2025 của Quốc hội. Đến nay VKSND hai cấp thành phố Hải Phòng đã xây dựng 05 Quy chế phối hợp đối với 11 đơn vị cấp Phòng và 32 đơn vị cấp xã, phường, đặc khu.

Hình ảnh minh họa

Qua tích cực triển khai một loạt các biện pháp, đến nay Viện kiểm sát nhân dân thành phố Hải Phòng đã phát hành 04 Kiến nghị khắc phục, phòng ngừa để bảo vệ trẻ em, môi trường và liên quan đất đai. Điển hình vụ việc cháu Bùi Thị BA, sinh ngày 11/01/2014 do không xác định được bố đẻ là ai, mẹ đẻ đi Hàn Quốc nhiều năm, không thực hiện làm Giấy khai sinh cho cháu. Người nuôi dưỡng cháu đã đề nghị UBND xã cấp Giấy khai sinh cho cháu nhưng chưa được cấp, ông đã làm đơn gửi đến Viện kiểm sát. Tiếp nhận thông tin, Viện kiểm sát đã tiến hành xác minh theo đúng trình tự thủ tục, ban hành kiến nghị UBND xã làm thủ tục cấp Giấy khai sinh cho cháu BA. Thực hiện kiến nghị của Viện kiểm sát, UBND xã đã cấp Giấy khai sinh cho cháu BA ngày 3/2/2026.

Vụ việc điển hình thứ hai: Công ty cổ phần môi trường tạm ngừng thu gom rác thải dẫn đến tình trạng đổ rác thải trái phép, không đúng nơi quy định, đã lấp kín đường bê tông nội đồng đi vào khu nghĩa trang của xã, rác thải lấn ra đường tỉnh lộ 390D khoảng 30m² gây ùn ứ, mùi hôi thối, ô nhiễm môi trường xung quanh và ảnh hưởng đến việc tham gia giao thông. Qua tiếp nhận thông tin, Viện kiểm sát đã xác minh, kiến nghị với UBND xã, UBND xã đã chỉ đạo thực hiện ngay việc thu gom, vận chuyển, xử lý rác thải, trả lại hiện trạng thông thoáng đường dân sinh, tỉnh lộ.

Thông qua việc ban hành kiến nghị và phối hợp chặt chẽ với UBND cấp xã cháu BA đã được cấp giấy khai sinh; môi trường, tỉnh lộ đã được sạch sẽ rác thải. Đây là kết quả của sự phối hợp trách nhiệm, hiệu quả giữa Viện kiểm sát và chính quyền địa phương trong việc thực hiện Nghị quyết 205/2025/QH15. Có thể nói, từ những vụ việc cụ thể, tinh thần nhân văn của pháp luật và vai trò chủ động của ngành Kiểm sát đã được thể hiện rõ nét; việc triển khai thực hiện Nghị quyết số 205/2025/QH15 ngày 24/6/2025 của Quốc hội không chỉ dừng lại ở việc quán triệt văn bản, qua đó góp phần củng cố niềm tin của nhân dân vào các cơ quan bảo vệ pháp luật.

Phạm Thị Thùy, Nguyễn Thị Hiền - Phòng 9, VKSND Thành phố Hải Phòng